Fietsvrienden.nl > Onderdelen en accessoires > Veilige en Betrouwbare FietsVerlichting - 1

1 

Net na de herfstvakantie en na het omschakelen naar de wintertijd proberen 3VO-Verkeersouders, Politie, Fietsersbond en Fietsenmakers de lichten van fietsende schoolkinderen op orde te krijgen.

Voorlicht

Het beste is een koplamp te gebruiken met een halogeenlampje. Deze zijn duurder, maar geven veel meer licht en gaan langer mee. Let wel op dat je een halogeenlampje niet met de vingers mag aanraken, gebruik daarvoor een stukje keukenrol of toiletpapier.

Batterijverlichting is voor voor af te raden. Goede voorverlichting vreet batterijen en er moet dus (te) vaak opgeladen of gewisseld worden. De voorverlichting met LED's is in uiterste nood te gebruiken, maar biedt weinig veiligheid. De politie mag veel LED-verlichting afkeuren wegens te kort lichtopbrengst. In de praktijk gebeurt dit niet zo vaak.

De plaats van de koplamp is het beste zo'n 10cm boven het spatbord, bevestigd aan de voorvork. Hierdoor is de bedrading eenvoudig. In het verleden werden koplampen aan de stuurpen bevestigd, wat meer storing op kan leveren. Tegenwoordig is dit niet zo handig gezien er fietsenrekken zijn waarin het stuur moet hangen. Bij het inhangen kan daardoor de koplamp beschadigd worden. Een koplamp bevestigt aan de Dynamo geeft voor de bedrading de minste problemen, maar geeft minder veiligheid door de lage positie. Met fietsmandjes kan het vaak niet anders.

Dynamo

Het is dus beter om voor de voorverlichting een dynamo te gebruiken en wel op het voorwiel. Op die manier is de bedrading redelijk eenvoudig en is er niet zoveel storing te verwachten. Gebruik als het even kan een Hoog Rendement HR-dynamo met spanningsbegrenzer. Let daarbij op dat een groter dynamowiel beter werkt bij nat weer. Bij een oude dynamo kan ook een rubberen dop het dynamowiel vergroten en meer grip geven op de band. Banden hebben een dynamo-zijde, die is te herkennen aan het ribbelspoor. De spanningsbegrenzer zorgt ervoor dat het achterlicht niet stuk gaat bij een kapot voorlampje of bij een te hoge snelheid. Als er geen spanningsbegrenzer inzit en er wordt geen achterbolletje gebruikt, zorg dan voor een bolletje van 3 Watt in de koplamp. Het standaardlampje van 2,4 Watt krijgt anders teveel vermogen en kan sneller stuk gaan.

Achterlicht

Bij achterverlichting is een dynamo minder handig. Vaak geeft de bedrading door het frame eerder storing. Achter is het dus handiger om LED-verlichting te gebruiken. Er zijn handige reflectors met ingebouwde power-LED's op de markt. Voor een achterlicht geven die voldoende licht en de 2 penlight batterijen gaan lang (tot een jaar) mee. Voordeel van een achterlicht met batterij is dat deze ook blijft branden als je voor een verkeerslicht wacht. (Bij een voorlicht speelt dit niet zo'n rol aangezien je zelf goed kunt zien wie er op je afrijd.) De uitvoering met 3 LED's is voldoende, meer LED's geven meer licht, maar verbruiken ook meer.

Batterijen

Let ook op dat er gewone penlights (type AA) gebruikt kunnen worden. Deze hebben de dubbele capaciteit van hun kleinere broertjes (AAA) en kosten minder. Als je zeer veel in het donker fietst, dan zijn oplaadbare batterijen te overwegen. Deze gaan tot 2300 mAh, wat circa 40 branduren voor een 3 LED's achterlicht inhoudt. Gewone batterijen hebben echter een hogere spanning, wat 25% meer lichtopbrengst betekent.

Reflectie

Achter is het verplicht een goedgekeurde reflector te hebben. Zoals beschreven zijn die er ook met ingebouwde (LED) verlichting. Zorg dat deze reflector schoon is en hang er geen jas over, anders hebben ze weinig nut. De beste (standaard) plek is net onder de lastdrager. In de pedalen horen gele reflectors. Deze worden sneller vuil en moeten iets vaker schoongemaakt worden. Verder is er nog de zijreflectie in banden, die ook vuil kan worden en daardoor minder goed zichtbaar is. Vroeger moest de achterste 30cm van het spatbord wit zijn. Sinds de achterreflector hoeft dit niet meer, maar het is wel veiliger als zwart. Reflectors zijn goed schoon te maken met een natte spons. Tegenwoordig wordt ook gedacht aan voorreflectie, wat bijvoorbeeld in België verplicht is. Het betreft hier een witte reflector die ook in de koplamp ingebouwd kan zijn. Bij nieuwe verlichting is het handig om hier alvast op te letten. Als je echt veel in het donker fietst, dan is reflecterende kleding te overwegen.

Boetes en Kosten

De politie kan een boete van 25 euro uitschrijven als zowel voor als achterlicht niet branden tijdens het fietsen voor of na zonsondergang. Als voor- of achterlicht niet werkt kost dit 15 euro. Ter vergelijking; een achterreflector met ingebouwd LED-achterlicht is al te koop voor 10 euro. Een nieuwe halogeen koplamp kan al voor 8 euro. Een goede HR-dynamo is te koop voor 17 euro, en zo'n rubberen dynamodopje of los bolletje kost nog geen 2 euro.

Storing zoeken

Zonder meetapparaat kan toch eenvoudig nagegaan worden waarom de fietsverlichting (deels) niet werkt. Zorg er altijd voor dat je reservelampjes bij je hebt. Onderweg zijn deze zonder al te veel moeite te vervangen. Bewaar zo'n lampje niet in een fietstas, maar bijvoorbeeld in een binnenzak van een jas. Dit voorkomt beschadiging door trillen.

Voor geen, achter wel licht

Als de voorlamp het niet doet en achter wel, dan is het wisselen van het voorlampje een eerste stap. Doet de voorlamp het dan nog niet, dan is er iets mis met de draad tussen de lamp en de dynamo. Die draad kan aan beide einden slecht contact maken. Ga anders ook na of de aardverbinding van de koplamp goed is. Dit is snel te doen door de koplamp een beetje los te schroeven en vervolgens een paar keer op en neer te draaien en weer vast te schroeven.

Voor wel, achter geen licht

Doet alleen het bolletjes-achterlicht het niet, dan is ook hier het handig om eerst een ander lampje te proberen. Helpt dit niet, ga dan ook hier de draad na tussen dynamo en achterlamp. Hierin zit meestal de storing, vooral op de plekken waar stekertjes of verbindingen zitten. Zo'n verbinding losmaken en opnieuw vastmaken (stekertje uit- en in-elkaar) wil vaak al helpen. Ook hier kan het voorkomen dat de aardverbinding niet goed werkt door bijvoorbeeld roest. In veel gevallen is het noodzakelijk dat de behuizing van het achterlicht goed contact maakt met het achterspatbord en dat het achterspatbord goed contact maakt met het frame. Naar achter komen draadbreuken vaker voor. Dit is te verhelpen door een nieuwe dubbele draad te trekken, waarbij 1 draad de aardverbinding overneemt. Toch is ook dit een lastig gedoe. Vandaar dat een achterlicht op batterijen voordelen heeft.

Een achterlicht op batterijen kan overigens ook storingen opleveren. Dit kan komen door lege batterijen of door slecht contact van de batterijen. Voor dat laatste kan je de batterijen er opnieuw inzetten, wat vaak al afdoende helpt. Let ook op dat vooral oplaadbare batterijen uit zichzelf leeg kunnen lopen. Afhankelijk van het type kan dit binnen 14 dagen zo ver zijn. Laat nooit lege batterijen in een lamp. Uiteindelijk kunnen deze gaan lekken wat een hoop onnodige ellende veroorzaakt.

4.3 Voor en achter geen licht

Wanneer zowel voor als achter niet werkt, dan is het probleem te zoeken bij de dynamo of de bedrading. Bij een slippende dynamo is vaak nog flikkerend licht te zien. Dit is op te lossen door de dynamo op de juiste afstand van de band te zetten. In de uitgeschakelde positie moet een dynamo zo'n 5 mm van de band staan. Bij metalen of kleine dynamowieltjes is een rubberen opzetdop aan te raden. Maar ook zo'n dop verliest na flink gebruik z'n profiel en moet dan vervangen worden.

Verder kan er sluiting zijn tussen een draad en het frame. Dit zorgt er meestal voor dat beide lampen het niet meer doen en dat na verloop van tijd ook de dynamo het gaat begeven. Zo'n sluiting is ook eenvoudig op te sporen. Haal daarvoor eerst het draadje naar de achterlamp aan de dynamo-kant los en kijk of de voorlamp nu wel licht geeft. Zo ja, dan zit de kortsluiting in de draad naar de achterlamp. Deze storing komt vaker voor dan sluiting in de voorlamp. Maar ook dat kan op eenzelfde manier gevonden worden door alleen de draad naar de voorlamp los te nemen en te zien of de achterlamp het nu wel doet. In dat laatste geval zit de sluiting vaak in de koplamp zelf.