Fietsvrienden.nl > Fietsroutes > De Heerlijkhedenroute - 1

1 

Na de Romeinse overheersing onderging Zuid-limburg de Frankische staatsorganisatie die onze gewesten in gouwen en graafschappen verdeelde. Vandaar de naam Haspengouw (pagus Hasbania). Vanaf 718 behoorde deze streek tot het Prins-bisschopdom Luik, dat afhankelijk was van de keizer van het Heilig Romaanse Rijk, kortweg het Duitse Rijk genoemd. In de 10e Eeuw verlieten de Graven Van Hufte, wier gebied zich uitstrekte van Engelmanshoven tot Maaseik, hun vrij ongeschikte residentie aan de Maasoever en vestigden zich in Loon. Vanaf de 11e Eeuw werden zij de graven van Loon genoemd en kenden ze hevige tegenstand van het Hertogdom Brabant en het Prins-bisschopdom Luik.Voor het verdedigen van het grondgebied werd het grondgebied onderverdeeld in domeinen  die aan de strijders werden afgestaan als beneficia. Deze groeiden in de 11e Eeuw uit tot Heerlijkheden. De belangrijkste Heerlijkheden  rond Tongeren waren zeker die van de Heren van Hamal  met vertakkingen naar Genoelselderen en Elderen. Deze werden gesteund door de Graven van Leuven. Een andere machtige familie waren de Heren van Hinnisdael  met de Heerlijkheden Hinnisdael, Horne en Vechmaal, met steun van de graven van Loon. Vandaar dat ik gekozen heb voor de naam Heerlijkhedenroute. Beide families hadden gedurende 5 à 6 eeuwen een grote betekenis in het streekgebeuren.

Deze themaroute op het Haspengouwse fietsroutenetwerk vormt in feite 2 lussen vanuit Tongeren. Ten oostelijke lus noem ik de Hamalroute, omdat vanaf de 11e Eeuw het leven in de omgeving van deze historische stad vooral in dienst stond van deze familie en hun kasteel. Op deze route krijgt men zowel vanuit het oosten, het noorden als het westen een prachtig panorama over de streek met de 64 m hoge basiliektoren als blikvanger. Ten westen van Tongeren vinden we de Hinnisdaelroute, terugvallend op een ander machtig familiegeslacht uit de 11e E dat eeuwenlang de toon aangaf in de streek rond Vechmaal.
Beide routes liggen gedeeltelijk op het ten noorden gelegen vochtig Haspengouw en het ten zuiden gelegen droog Haspengouw. Open velden met graanakkers en suikerbietenvelden, kleine geconcentreerde dorpskernen in één of andere beekvallei zijn typische eigenschappen voor droog Haspengouw. Populieren, boomgaarden, laagstamplantages en sterk ontwikkelde bebouwing langs de uitvalswegen kenmerken dan weer vochtig Haspengouw. De routes beperken zich niet enkel tot het grondgebied van Tongeren, doch treden verscheidene keren even buiten haar grenzen.

Meer