Fietsvrienden.nl > Bijzondere fietsen > Toerfiets - 1

1 

Een toerfiets of randonneur is een fiets die speciaal ontworpen of aangepast is om fietsvakanties te maken. Het belangrijkste verschil tussen een toerfiets en een gewone stadsfiets of racefiets is dat er meer bagage kan worden meegedragen. Andere veelvoorkomende verschillen zijn bijvoorbeeld een steviger frame, extra versnellingen en meerdere bidonhouders.

Geschiedenis

De toerfiets heeft zich ontwikkeld vanuit de gewone racefiets waarop bagagerekjes werden gemonteerd, zodat er meer bagage mee kon. Omdat de racefiets niet stabiel bleek voor het vervoer van bagage — de fiets ging zwabberen — werden het frame en de wielen verstevigd.

Onderdelen

Frame

Het frame van een touringfiets heeft meestal een grote wielbasis en is steviger dan dat van een stadsfiets. Het geheel moet stijf genoeg zijn om veilig lange afdalingen te kunnen maken met volledige bepakking. Over het hele frame zitten bevestigingspunten voor bagagedragers, spatschermen, bidons en gereedschap zoals een fietspomp. In moderne toerfietsen wordt de voorvork soms geveerd om wielen, frame en berijder te beschermen tegen plotselinge schokken door ongelijk wegdek.

Tegenwoordig worden de meeste frames voor toerfietsen van aluminium of koolstof vervaardigd. Deze materialen zijn veel lichter dan het voorheen gangbare staal, terwijl ze toch sterk genoeg zijn om een volledig bepakte fiets te ondersteunen. Uiteraard hangt aan deze materialen wel een hoger prijskaartje.

Wielen

Door de extra bagage en strengere eisen aan betrouwbaarheid hebben toerfietsen vaak robuuste naven, stevige velgen en dubbelgespaakte wielen. De meeste toerfietsen hebben velgen in de standaardmaat van 622 mm doorsnede (28", net als racefietsen. De breedte van de velg is echter veel groter dan bij een racefiets, en ook de buitenbanden zijn een stuk dikker. De binnenbanden zijn meestal voorzien van een Presta-ventiel, ook bekend als Frans ventiel.

Recentelijk brengen meer en meer fabrikanten ook modellen uit met velgen van 559 mm (26", die vaak onder mountainbikes gebruikt worden. De voor- en nadelen met betrekking tot (rol)weerstand en comfort tussen deze wielmaten zijn onderwerp van discussie, maar door het relatief kleine verschil in afmeting ontlopen ze elkaar in de praktijk niet veel. Van groter belang is de beschikbaarheid onderweg van de juiste onderdelen zoals binnen- en buitenbanden.

Bagagehouders

Toerfietsen zijn meestal uitgerust met zowel voordragers (lowriders) als achterdragers voor bagage. Deze zijn vaak ontworpen om speciale fietstassen aan te bevestigen. Ook wordt vaak een extra stuurtas voor op het stuur bevestigd, waardoor landkaarten, fototoestel en portemonnee snel bij de hand zijn.

Soms wordt bagage in een aanhanger achter de fiets vervoerd in plaats van erop. Dit komt wendbaarheid en remweg niet ten goede, maar zorgt wel voor minder belasting van de fiets en een lager zwaartepunt. Bovendien kan veel meer worden meegenomen.

Versnellingen

Als versnellingsmechaniek gebruiken de meeste toerfietsen een derailleur. Deze heeft een groot bereik om comfortabel te kunnen trappen, zowel in snelle afdalingen als in steile beklimmingen met veel bagage. Naafversnellingen met zeven of meer versnellingen winnen tegenwoordig langzaam terrein omdat ze minder kwetsbaar zijn en daardoor gemakkelijk in het onderhoud.

Remmen

De meeste toerfietsen zijn uitgerust met cantileverremmen of v-brakes. De compactere zijoptrekremmen van racefietsen kunnen niet gecombineerd worden met een spatscherm boven het wiel en kunnen daardoor niet gebruikt worden. Trommel- en terugtrapremmen, zoals op stadsfietsen, bieden vaak te weinig remkracht voor bepakte toerfietsen, doordat ze in de achteras geïntegreerd zijn. Bovendien kunnen ze gevaarlijk opwarmen tijdens lange afdalingen waarin veel wordt geremd. Nieuwe toerfietsen zijn soms voorzien van schijfremmen, die een betere remkracht hebben en beter functioneren in natte omstandigheden. Toerfietsers zijn echter inherent conservatief in het overnemen van dit soort nieuwe ontwikkelingen vanwege problemen bij eventuele reparaties: het is niet overal even makkelijk onderdelen te krijgen voor de nieuwste snufjes.

Stuur en zadel

Toerfietsen hebben meestal een hard, smal zadel, vaak van leer. Voor lange fietstochten zorgt zo'n zadel voor minder ongemak dan de bredere zadels met schuimvulling, die bedoeld zijn voor kortere ritten. Soms is het zadel voorzien van vering.

Om af en toe van houding te kunnen wisselen, is het stuur vaak op meerdere plekken vast te pakken. Veel toerfietsen worden uitgerust met een triatlonstuur of soms met bar ends. Andere modellen hebben een vlinderstuur.

Soorten toerfietsen

Er zijn talloze varianten op de traditionale randonneur, afhankelijk van het te vervoeren gewicht en het verwachte terrein. Er zijn zeer lichtgewicht toerfietsen, nauwelijks zwaarder dan een racefiets, maar er zijn er ook die net zo zwaar en stevig zijn als een mountainbike, om zware lading over het ruigste terrein te vervoeren.

Ook ligfietsen kunnen gebruikt worden als toerfiets. Een voordeel van de ligfiets is de lage luchtweerstand; een nadeel is het verminderd zicht voor de fietser, alsmede verminderde zichtbaarheid voor medeweggebruikers.